Onderzoek naar aanmeermogelijkheden toeristische schepen Kielkade en Houtkade bij Dokbrug

vr 6 mrt, 13:12 Algemeen

Vlissingen – De gemeente Vlissingen wil aantrekkelijker worden op toeristisch maritiem gebied. Daarom laat ze onderzoeken of en hoe de Kielkade en Houtkade in het Scheldekwartier geschikt te maken zijn voor rondvaart- en charterschepen. “Eind dit jaar moet het onderzoek klaar zijn”, vertelt wethouder Wilfried Boonman.

Door Britta Janssen

Omdat de gemeente het vervoer over water wil verbeteren, is onderzoek naar de mogelijkheid voor een maritieme hub, waar meerdere vormen van vervoer samenkomen, deel van de verkenning. Die zou dan verbonden kunnen worden met een maritieme hub in het stationsgebied bij de veerhaven.

Dichtbij binnenstad

De Kielkade en Houtkade zijn in beeld voor aanmeerplaatsen en de hub, omdat het aantrekkelijke locaties zijn door de ligging aan de buitenkant van de Dokbrug en dichtbij de binnenstad, legt de wethouder uit. De Kielkade ligt in het zuidoostelijke deel van het Scheldekwartier, aan de Koningsweg. ‘Het werd eerder aangeduid als ‘Basaltkade’, vanwege het toegepaste materiaal’, staat in een gemeentelijke nota. ‘De naam Kielkade is de historisch correcte naam.’ De aangrenzende Houtkade ligt buiten de Dokhaven, ten oosten van de Dokbrug.

‘Combidagje Vlissingen’

De op- en afstapplaatsen bij maritieme hubs in de binnenhavens kunnen allerlei soorten schepen gebruiken voor het kortstondig aanmeren bij publieke steigers of kades. Dit idee wordt in samenhang met een of meerdere aanmeerplaatsen voor charter- en rondvaartschepen uitgewerkt. Een charterschip is een, vaak historisch, zeil- of motorschip dat inclusief bemanning te huren is voor recreatieve tochten. Rondvaart- en charterschepen, voor bijvoorbeeld tochten over de Westerschelde, trekken naar verwachting bezoekers uit heel Zeeland naar Vlissingen, staat in de nota. ‘Hierbij zijn jonge gezinnen met kinderen een belangrijke doelgroep. Door het faciliteren van dergelijke toeristisch-recreatieve infrastructuur wordt Vlissingen een aantrekkelijkere toeristische bestemming. Dit heeft ook een positief effect op horeca, winkels en culturele voorzieningen.’ Een ‘combidagje Vlissingen’ trekt bezoekers voor een rondvaart en andere activiteiten en bestedingen naar de stad, is het idee. Hiermee kunnen lokale ondernemers ook hun voordeel doen.

‘Eén van de oudste stukjes Vlissingen’

Wanneer het onderzoek klaar is, besluit het college van burgemeester en wethouders apart over het vervolg. “De Kielkade is een van de oudste stukjes Vlissingen. In het onderzoek wordt bijvoorbeeld bekeken welk herstel de kade nodig heeft en of die zwaar genoeg is om schepen te kunnen laten aanmeren. Ook valt er een marktverkenning onder het onderzoek, voor het aantal afmeerplaatsen”, laat Boonman weten.

‘Vlissingen kreeg in 1780 een kielkade’, is te lezen op de website van het Zeeuws Archief. ‘Dat was opvallend, want normaliter werd er alleen een kielkade aangelegd als er geen droogdok was. Maar dat was er wel in Vlissingen, namelijk het Dokje van Perry, waarover sprake is in Middelburgsche Courant van 10 november 1780. Alleen functioneerde het Dokje van Perry in 1780 niet meer. In de achttiende en begin negentiende eeuw kwamen geregeld plannen naar voren om het droogdokje te herstellen, echter zonder succes. Totdat het herstel in 1836-1837 grondig werd aangepakt en het dokje weer bruikbaar werd.’

Kielen

De kielplaats is gebruikt tot ongeveer 1830, staat op de website van het Zeeuws Archief. ‘Daar waar nu de parkeerplaats langs de Koningsweg is, met als begrenzing een muurrestant van de Oostkerk, lag de kielplaats. B.J. Tideman legde in 1861 uit wat kielen was: het met behulp van takels op een scheepszijde trekken van een schip, zodat het onderwaterschip kon worden geïnspecteerd, gekalfaat (waterdicht maken van naden tussen de houten planken van een schip, redactie), gekoperd (scheepshout beschermen door koperplaten aan te brengen, redactie) en gerepareerd.’

Vooraf werd het schip kielklaar gemaakt; de lading gelost en tuigen verwijderd. ‘Heel belangrijk was dat in de scheepszijde waarop het schip kwam te rusten alle poorten goed gesloten waren en dat alle openingen waren dichtgestopt om te voorkomen dat er water kon binnenstromen. De pompen werden schuin geplaatst, klaar voor gebruik om het ruim leeg te pompen, nadat het schip omver was getrokken.’

Voor het kielen gebruikte men kiellichters of de kielkade. ‘Het laatste is een walinrichting langs de bestaande beschoeiing.
De Vlissingse kielkade bestond uit drie putten. De eerste en de derde lagen tegen de beschoeiing, de tweede wat meer landinwaarts. De tweede put was voor het onderblok voor de grote mast en het eerste en derde voor de fokkemast. Welke put gebruikt werd, was afhankelijk van de keuze om het schip over bakboord of stuurboord te halen.’